ఔచిత్యమ్
type: channel
description: ఔచిత్యమ్ - అంతర్జాల తెలుగు పరిశోధన మాసపత్రిక తెలుగు భాష, సాహిత్యంపై పరిశోధనలు రోజురోజుకూ పెరుగుతున్నాయి. యూనివర్సిటీ స్థాయిలో ఈ అంశంపై రకరకాల పరిశోధనలు వెలుగులోకి వస్తున్నాయి. “తెలుగులో పరిశోధన” ఇప్పటికే నిరంతర కృషితో సమాజాభివృద్ధికి దోహదపడుతోంది. కాన్ఫరెన్స్‌లు, వర్క్‌షాప్‌లు, రీసెర్చ్ జర్నల్స్‌లో ముఖ్యంగా ప్రచురణ రూపాల్లో అనేక చర్చలు, సిద్ధాంతాలు జరుగుతున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో విశ్వవ్యాప్తంగా అందరికీ అందుబాటులో ఉండేలా ప్రామాణికమైన పరిశోధనా వ్యాసాలను ప్రచురించాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది. ఈ ఉద్దేశ్యంతో “శతావధాని” డా. రాంభట్ల పార్వతీశ్వర శర్మ, వివిధ విశ్వవిద్యాలయ ఆచార్యులు, విషయనిపుణుల సౌజన్యంతో "ఔచిత్యమ్" (auchithyam.com) పేరుతో ఆన్‌లైన్ పీర్-రివ్యూడ్ రీసెర్చ్ జర్నల్ ISSN: 2583-4797 (నెలవారీ) నిర్వహిస్తున్నారు.
publisher: Dr. Rambhatla Parvatheeswara Sarma
language: en
publication name: ఔచిత్యమ్
issn: 2583-4797
items: నవతరం పరిశోధనలు - DEC - 2025
items: నవతరం పరిశోధనలు - Nov - 2025
items: ఆధునిక తెలుగు పత్రికలభాష: ప్రమాణీకరణ
items: కరోనా మహమ్మారి తెచ్చిన విలయం: కథాసాహిత్యంలో దాని ఆనవాళ్ళు
items: జానపద ఆటలు: మనోవికాసం
items: యయాతి నవల: విమర్శనాత్మక విశ్లేషణ
items: దివ్యాంగుల కథలు : చైతన్యం
items: నెమలి కన్నులు: దళిత జీవన పరిణామాలు
items: తెలుగుభాష, సాహిత్యం, పత్రికారచనల్లో కృత్రిమమేధ
items: ఆన్లైన్ తెలుగు పరిశోధన పత్రికలు: "విజిబిలిటీ" సమస్యలు
items: గాలివాన కథానిక: భారతీయ తాత్త్వికచింతన
items: సాహిత్యవిమర్శలో బిసి వాదం: అట్టెం దత్తయ్య దృక్పథం
items: తెలంగాణ పదకోశకర్తలు: ప్రత్యేకతలు
items: నిత్యబాలింత కవితాసంపుటి: సామాజికాంశాలు
items: శ్రీరఘురామ శతకము: భక్తి, సామాజికాంశాలు
items: ప్రాంతీయ భాషగా తెలుగు: సమస్యలు, సవాళ్ళు
items: విధి - నిషేధరూప ఆప్తవచనం: అమరాంధ్రసాహిత్యసమన్వయం

నవతరం పరిశోధనలు - DEC - 2025
type: item
description: నవతరం పరిశోధనలు శీర్షికన అక్టోబర్ - 2025 నుండి వర్తమాన పరిశోధనలను పరిచయం చేస్తున్నాం. నెలకు మూడు విశ్వవిద్యాలయంలో ప్రస్తుతం జరుగుతున్న, ఇటీవల జరిగిన పరిశోధనల వివరాలను స్వయంగా ఆ పరిశోధకులనుండే సేకరించి, తగిన విధంగా పరిచయం చేస్తున్నాం. పరిచయకర్త: సంపత్ కుమార్ బానోజి. ఈ నెల మరో మూడు పరిశోధనల వివరాలను అందిస్తున్నాం. తెలుగు పరిశోధన రంగానికి ఈ వివరాలు, విశ్లేషణలు ఉపయోగపడుతాయని ఆశిస్తున్నాం. ప్రధానసంపాదకుడు ఔచిత్యమ్
subject: నవతరం పరిశోధనలు (వర్తమాన పరిశోధనల పరిచయం)
  topic: section
subject: వర్తమాన పరిశోధనలు, పరిశోధన సిద్ధాంతం, నవతరం పరిశోధనలు, తెలుగు, రీసెర్చ్
  topic: keywords
creator: సంపత్ కుమార్ బానోజి
rights: Copyright (c) 2026 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-12-01
publication date: 2025-12-01
doi: 10.5281/

నవతరం పరిశోధనలు - Nov - 2025
type: item
description: నవతరం పరిశోధనలు శీర్షికన అక్టోబర్ - 2025 నుండి వర్తమాన పరిశోధనలను పరిచయం చేస్తున్నాం. నెలకు మూడు విశ్వవిద్యాలయంలో ప్రస్తుతం జరుగుతున్న, ఇటీవల జరిగిన పరిశొధనల వివరాలను స్వయంగా ఆ పరిశోధకులనుండే సేకరించి, తగిన విధంగా పరిచయం చేస్తున్నాం. పరిచయకర్త: సంపత్ కుమార్ బానోజి. ఈ నెల మరో మూడు పరిశోధనల వివరాలను అందిస్తున్నాం. తెలుగు పరిశోధన రంగానికి ఈ వివరాలు, విశ్లేషణలు ఉపయోగపడుతాయని ఆశిస్తున్నాం. ప్రధానసంపాదకుడు ఔచిత్యమ్
subject: నవతరం పరిశోధనలు (వర్తమాన పరిశోధనల పరిచయం)
  topic: section
creator: సంపత్ కుమార్ బానోజి
rights: Copyright (c) 2026 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-01-10
publication date: 2026-01-10
doi: 10.5281/

ఆధునిక తెలుగు పత్రికలభాష: ప్రమాణీకరణ
type: item
description: ఆధునిక తెలుగు పత్రికల భాష ప్రజలతో నిరంతరం మమేకమై సామాజిక మార్పులను ప్రతిబింబించే ముఖ్యమైన మాధ్యమం. అయితే వార్తల వేగం, అనువాద ప్రభావం, ఆంగ్ల పదాల అధిక వినియోగం వల్ల పత్రికల భాషలో ఏకరీతి కొరవడుతోంది. ఈ నేపథ్యంలో ఆధునిక తెలుగు పత్రికల భాషను ప్రామాణీకరించడం అత్యవసరం. ప్రామాణీకరణ ద్వారా శుద్ధమైన వ్యాకరణం, స్పష్టమైన వాక్య నిర్మాణం, సరైన పద ప్రయోగం, సాంప్రదాయ - ఆధునిక పదాల సమతుల్య వినియోగం సాధ్యమవుతుంది. ఇది పాఠకులకు అర్థగ్రాహ్యతను పెంచడమే కాకుండా భాషా గౌరవాన్ని నిలబెడుతుంది. అంతేకాకుండా విద్య, పరిపాలన, మీడియా రంగాల్లో ఒకే విధమైన భాషా ప్రమాణాలు ఏర్పడేందుకు దోహదపడుతుంది. ఈ అధ్యయనం ఆధునిక తెలుగు పత్రికల భాషలో ఉన్న సమస్యలను విశ్లేషించి, ప్రామాణీకరణకు అవసరమైన మార్గదర్శకాలను సూచిస్తుంది. ఫలితంగా తెలుగు భాష యొక్క సమృద్ధి, స్థిరత్వం మరియు భవిష్యత్ తరాలకు దాని పరిరక్షణకు ఈ ప్రయత్నం ఉపయోగకరంగా నిలుస్తుంది. ఈ వ్యాసంలో అనేక పూర్వ పరిశోధనలు, భాషా సాహిత్యానికి, పత్రికకు సంబంధించిన వ్యాసాలు వివిధ పుస్తకల్లో, పత్రికల్లో, సదస్సు సమావేశాల్లో ఆధునిక భాషా మరియు విశ్లేషణ గురించి వ్యాసాలు రావడం జరిగింది. చేకూరి రామారావు రాసినటువంటి భాషానువర్తనం, భాషాంతరంగం వంటి గ్రంథాలు, అలగే లక్ష్మణ రెడ్డి రచించినటువంటి తెలుగు భాష ప్రాచీనత- ఆధునికత మరియు ముద్ధాళి రఘురామ్, తెలుగు భాషా వైభవం మొ।। గ్రంథాలలో చాలావరకు చరిత్ర, తెలుగు సాహిత్య పరిణామం, పత్రికభాషా మొదలగు చరిత్ర వంటి గ్రంథాలు భాషా వికాసం, సాహిత్యాభివృద్ధిని అనుసంధానిస్తూ విలువైనసమాచారం అందించారు. ఆధునిక తెలుగు పత్రికలభాషా విద్య, సాంకేతికత, ప్రపంచీకరణ ప్రభావాల వల్ల తెలుగు భాష కొత్త పదాలు, భావ వ్యక్తీకరణలతో విస్తరిస్తోందని కొంత విశ్లేషణాత్మక సందేశాన్ని ఇవ్వడం జరుగుతుందని నా అభిప్రాయం.
subject: పరిశోధన వ్యాసాలు
  topic: section
subject: ఆధునికభాష
  topic: keywords
subject: సామాజికమార్పు
  topic: keywords
subject: పదప్రయోగం
  topic: keywords
subject: పత్రికల భాష
  topic: keywords
subject: ప్రామాణీకరణ
  topic: keywords
subject: ప్రసార మాధ్యమం
  topic: keywords
creator: డా. యం. ప్రసాద్ నాయక్
rights: Copyright (c) 2025 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-12-01
publication date: 2025-12-01
starting page: 82
ending page: 88
doi: 10.5281/zenodo.18113547

కరోనా మహమ్మారి తెచ్చిన విలయం: కథాసాహిత్యంలో దాని ఆనవాళ్ళు
type: item
description: ఆధునిక తెలుగు సాహిత్య ప్రక్రియలలో విశిష్ట స్థానం సంపాదించి, సమాజంలో ఆబాలగోపాలాన్ని ఉర్రూతలూగిస్తున్న ప్రక్రియ కథ. కథలలో విభిన్న వస్తువులను తీసుకొని రాయడం పరిపాటే. ఈ నేపథ్యంలో విభిన్న వస్తువైవిధ్యంతో కరోనాకాలంలో కథలు వెలుపడ్డాయి. భాష ఎలాగైతే పరిణామశీలో సాహిత్యం కూడా కాలానుగుణంగా సామాజిక, ఆర్థిక, రాజకీయ అంశాలను తనలో నింపుకొని సుసంపన్నమవుతుంది. ఉదాహరణకు ఆదికవి నన్నయ నుండి నేటివరకు సాహిత్యాన్ని తరచి చూసినప్పుడు ఈ పరిణామశీలత అగుపిస్తుంది. ఆధునిక కాలంలో వచ్చిన సాహిత్య ఉద్యమాలన్నీ సామాజిక స్పృహతో వెలువడినవే. అదేవిధంగా కవి కూడా సమాజంలో భాగమే కాబట్టి తనకాలపు నాటి సామాజిక అంశాలను స్పృశించకుండా దాటి వెళ్లడం సాధ్యం కాదు. కోవిడ్ కాలంలో కరోనా మహమ్మారి తెచ్చిన విలయం-కథా సాహిత్యంలో దాని ఆనవాళ్ళును ప్రస్తావిస్తూ, వస్తు వైవిద్యంతో కూడిన కథలను విశ్లేషిస్తుందీ వ్యాసం.
subject: పరిశోధన వ్యాసాలు
  topic: section
subject: కరోనా
  topic: keywords
subject: భయం
  topic: keywords
subject: నిరుద్యోగం
  topic: keywords
subject: సామాజిక దూరం
  topic: keywords
subject: ఆర్థిక సమస్యలు
  topic: keywords
subject: క్వారంటైన్
  topic: keywords
subject: మాస్కులు
  topic: keywords
subject: వర్క్ ఫ్రం హోం
  topic: keywords
subject: కరోనాసుగ్గి
  topic: keywords
creator: అప్పన్న ఇనపకుర్తి
creator: డా. ఢిల్లీశ్వరరావు సనపల
rights: Copyright (c) 2025 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-12-01
publication date: 2025-12-01
starting page: 69
ending page: 81
doi: 10.5281/zenodo.18113287

జానపద ఆటలు: మనోవికాసం
type: item
description: జానపద ఆటలు మానవ మనుగడకు, మనోవికాసమునకు దోహదపడతాయి. సమాజంలోని ప్రతి ఒక్కరూ ఏదో ఒక వయసులో, ఏదో ఒక సమయంలో ఏదైనా ఒక జానపద ఆట ఆడుకున్నవారే. అందుకే జానపద ఆటలు మానవ జీవితంలో ప్రాముఖ్యత పొందాయి. వ్యాసకర్త ఎంపిక చేసుకున్న "జానపద పాటలు-మనోవికాసం" వ్యాసంలో జానపద ఆటల వివరాలు, ఆటల ప్రాముఖ్యత తెలియజేయడంతో పాటుగా ఈ ఆటలు మానసిక వికాసానికి దోహదపడే అంశాలు చర్చించడం అయింది. దైనందిన జీవితంలో ఆటల ప్రాముఖ్యతను వివరించడం జరిగింది. జానపద పాటల గురించి విశ్వవిద్యాలయ స్థాయిలో జరిగిన పరిశోధన చాలా తక్కువ. కొద్దిమంది పరిశోధకులు మాత్రం జానపద ఆటల్లో ఉండే అన్ని అంశాలు ఒకే పరిశోధనాంశంగా కాకుండా ఒక్కొక్క అంశాన్ని ఎంచుకొని పరిశోధన చేయడం జరిగింది. కాగా ప్రాచీన సాహిత్యంలో అక్కడక్కడ ఈ జానపద ఆటల ప్రస్తావన మనకు కనపడుతుంది. ఎంపిక చేసుకున్న పరిశోధన వ్యాసం పూర్తిగా క్షేత్ర పర్యటన మీద ఆధారపడినది. వ్యాసకర్త తన పరిశోధనలు భాగంగా వివిధ ప్రాంతాలలో పర్యటించినప్పుడు సేకరించిన ఆటల ఆధారంగా ఈ వ్యాసం రాయబడింది. జానపద ఆటలు మనోవికాసం నకు సంబంధించిన ఈ వ్యాసంలో జానపద ఆటలు పరిచయం, ఆటల ప్రయోజనాలు, జానపద ఆటలు మనోవికాస దృక్పథం అనే శీర్షికలుగా విభజించుకుని, వీటి కనుగుణంగా ఉప శీర్షికలతో వ్యాసాన్ని రూపొందించడం జరిగింది. జానపద ఆటలు మానవ జీవన విధానంలో అంతర్భాగం. ఈ ఆటలు ఆడడం వలన పలు ప్రయోజనాలు ఉన్నప్పటికీ, మనోవికాసానికి ఎక్కువ దోహదపడుట వలన ఆటలకు ఎంతో ప్రాముఖ్యత ఉన్నది.
subject: పరిశోధన వ్యాసాలు
  topic: section
subject: మనోవికాసం
  topic: keywords
subject: ఆత్మన్యూనత
  topic: keywords
subject: బాల్యదశ
  topic: keywords
subject: గుగ్గిళ్ల గుమ్మడి
  topic: keywords
subject: వామనగుంటలు
  topic: keywords
subject: పిచ్చుకగూళ్లు
  topic: keywords
subject: జారుడుబండ
  topic: keywords
subject: తుమ్మకాయగజ్జెలు
  topic: keywords
subject: తాటాకుపీక
  topic: keywords
creator: డా. గడ్డం వెంకన్న
rights: Copyright (c) 2025 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-12-01
publication date: 2025-12-01
starting page: 61
ending page: 68
doi: 10.5281/zenodo.18112970

యయాతి నవల: విమర్శనాత్మక విశ్లేషణ
type: item
description: భారతీయ సాహిత్య పరంపరలో పురాణ, చరిత్రలను ఆధునిక కాలఘట్టంతో పోల్చి చూసే ప్రయత్నం అనాది కాలంనుండి నిరంతరంగా కొనసాగుతూ వస్తున్న సంప్రదాయం. ఇలా పురాణ కథనాలలోని పాత్రలను, జీవిత విలువలను మళ్ళి మళ్ళి సృజించే ప్రయత్నం జరుగుతూనే వస్తుంది. కాలకాలానికి విలువలను తరలించే ప్రయత్నంలో ఇలాంటి మరుసృష్టులు మొదలయ్యాయి. ఇలా పురాణ వస్తువుని ఆధారంగా పెట్టుకుని మరాఠి భాషలో స్వతంత్రంగా రాసిన నవల యయాతి. ప్రసిద్ధ ఇది మరాఠి రచయిత విష్ణు సుఖారాం ఖాండేకర్ 1959 లో రాసిన నవల. ఈ నవల పైచూపుకి నవలలా కనిపించినా కథ చెప్పే తీరుని బట్టి ఇదొక ఆత్మకతల గుచ్ఛం అనిపిస్తొంది. ఈ నవలలో పాత్రలే (యయాతి, దేవయాని, శర్మిష్ఠ) తమ కథను తాము చెప్తూ కొనసాగిస్తాయి. ఒకే కథను మూడు పాత్రలు విభిన్న దృక్పథంతో చెప్పే విధానమే ఈ నవల విశేషత. ఈ నవలను ఆధారంగా చేసుకుని ʼయయాతి : నవల విశ్లేషణʼ అనే శీర్షిక రూపొందించుకొని భిన్న దృక్పథంతో వివరించే ప్రయత్నమే ఈ వ్యాసం. ఈ వ్యాసంలో ఒకే కుటుంబలో వున్న ముగ్గురి వ్యక్తుల మనస్తత్వాలూ ఎలా భిన్నంగా మారినాయి అనే విషయన్ని విశ్లేషించడం జరిగింది. ఇంతకు మునుపు ఈ నవలను ఆధారంగా చేసుకుని ʼమహాక్షత్రియʼ అనే నవల, ʼయయాతిʼ అనే నాటకం,ʼ సంజీవినిʼ అనే నాటకాలు వచ్చినాయి. వీటన్నిటిని ఆధారంగా తీసుకొని యయాతి, దేవయాని మరియు శర్మిష్ఠ ఈ ముగ్గురి పాత్రను విశ్లేషణ చేయడం జరిగింది. ఈ వ్యాసాన్ని మనోదృక్పథంతో విశ్లేషించడానికి, నవలకు ప్రేరణ, ఆత్మకథలుగా కనిపించే నవల, నవల శిల్పం, యయాతి వ్యక్తిత్వం, యయాతి భోగాపేక్షలు, దేవయాని మరియు శర్మిష్ఠల భిన్న స్వభావం, స్నేహం ద్వేషంగా మారినది, స్వార్థంతో కూడిన పెళ్ళి, భిన్న ధ్రువాలు - అనే ఉపశీర్షికలతో విభజించుకున్నాను. జీవితంలో పెళ్ళి, బంధుత్వ, స్వార్థం, ప్రేమ, లైంగికాపేక్ష, ద్వేషం అనేవి ఈ నవలలో ఎలా ఉన్నాయి అనేవి మనోదృష్టితో విశ్లేషించే ప్రయత్నమే ఈ వ్యాసోద్దేశం.
subject: పరిశోధన వ్యాసాలు
  topic: section
subject: యయాతి
  topic: keywords
subject: దేవయాని
  topic: keywords
subject: శర్మిష్ఠ
  topic: keywords
subject: కచ
  topic: keywords
subject: ప్రేమ
  topic: keywords
subject: ప్రతీకారం
  topic: keywords
subject: శాపం
  topic: keywords
creator: డా. టి.డి. రాజన్న తగ్గి
rights: Copyright (c) 2025 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-12-01
publication date: 2025-12-01
starting page: 51
ending page: 60
doi: 10.5281/zenodo.18112527

దివ్యాంగుల కథలు : చైతన్యం
type: item
description: జీవితం చాలా చిన్నది. దానిలో అనుక్షణం సంతృప్తితో బతకాలని కోరుకునే వారు ఉండరు. ఇక సాధారణ వ్యక్తులు కన్నా భిన్నంగా గడపాల్సి రావడం పట్ల ఆవేదన ఉండవచ్చు.కానీ అవయవాలు లోపం సహకరించనప్పుడు, అనుకున్న విధంగా ఉండలేకపోతున్నామనే లోటు ఉంటుంది. ఏ తప్పు లేకుండానే విధి శాసిస్తే అందరిలా మేమెందుకు లేమనే ప్రశ్న వారిదవ్వచ్చు.దీంతో తమ పనులు చేసుకోలేక ఇతరులపై ప్రతి నిమిషం ఆధారపడే విధంగా ఉండటం విరక్తికి దారితీస్తుంది.అలా ఆత్మవిశ్వాసాన్ని కోల్పోయే వైనాలు నిరాశకు నిస్పృహకు లోను చేస్తుంటాయి. ఈ సంఘర్షణలు అధిక ప్రభావం చూపితే ఒక్కోసారి ఆత్మహత్యలకు దారి తీయవచ్చు.అలాగే ఈసడింపులు భరించలేక,తన వల్ల తనవారికి మనోవేదన ఎందుకనుకోవడమో కూడా వారిని మానసికంగా కృంగదీస్తుంటాయి. అలాంటప్పుడు కన్నవారో, తోబుట్టువులో, స్నేహితులో,ఆ నిరాశల్ని పారద్రోలి నువ్వు అందరిలాంటివాడివేనని తెలియజేయాలి. అందరిలా ఏది సాధించాలన్న కొంత కృషి పట్టుదల ఉంటే చాలు అన్నట్లు బ్రతుకులో ఆశావాదాన్ని నింపి గమ్యాన్ని నిర్దేశించాలి. అలా ఆత్మ విశ్వాసాన్ని తట్టిలేపుతూ వారిని నిలబెట్టే యత్నం చేయాలి. అటువంటి చైతన్యవంతమైన కథలను ఈ పరిశోధన పత్రంలో నేను విశ్లేషించడం జరిగింది, నిర్మాణాత్మక పరిశోధన పద్ధతి ద్వారా ఈ పరిశోధన పత్రాన్ని రాయడం జరిగింది. చిక్కా హరీష్ కుమార్ గారు "వికలాంగుల సాహిత్యం - సామాజిక చైతన్యం" అనే అంశంపై పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయంలో పరిశోధన చేయడం జరిగింది.
subject: పరిశోధన వ్యాసాలు
  topic: section
subject: దివ్యాంగులు
  topic: keywords
subject: ఆత్మవిశ్వాసం
  topic: keywords
subject: చైతన్యం
  topic: keywords
subject: స్ఫూర్తి
  topic: keywords
subject: ధైర్యం
  topic: keywords
subject: ఆత్మభిమానం
  topic: keywords
subject: వైకల్యం
  topic: keywords
subject: కథ
  topic: keywords
subject: తెలుగు
  topic: keywords
creator: పుప్పాల రూపులు
creator: ఆచార్య జర్రా అప్పారావు
rights: Copyright (c) 2025 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-12-01
publication date: 2025-12-01
starting page: 44
ending page: 50
doi: 10.5281/zenodo.18112370

నెమలి కన్నులు: దళిత జీవన పరిణామాలు
type: item
description: సమాజాన్ని ఏ వ్యక్తి కూడా నేరుగా తనంతటతాను అర్థం చేసుకోలేడు. అలా అర్ధం చేసుకోవాలంటే అందుకు అతనికి తన జీవితకాలం కూడా సరిపోదు. కాగా సమాజం రెండు అంత్యాల మధ్య ఉన్న ఒక సరళ రేఖ లాంటిది కాదు. అది విభిన్న దొంతరల సమూహం. అనేక కోణాలను కలిగి ఉన్న సంఘర్షణ క్షేత్రం. కాబట్టి ఇట్లాంటి సమాజాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి అనేక కారకాలు ఉపయోగపడుతూ ఉంటాయి. అవి శాసనాలు, నాణాలు, కట్టడాలు. అయితే వీటన్నిటితోపాటు అతి ముఖ్యమైనది సాహిత్యం కూడా. ఎందుకంటే మాక్సిమ్ గోర్కి అభిప్రాయం ప్రకారం “సాహిత్యం సమాజాన్ని చూపించే దర్పణం లాంటిది”. ఎందుకంటే సాహిత్యమే సమకాలీన సమాజాన్ని రికార్డు చేస్తుంది. చరిత్రకారులకు కావలసిన కాల రేఖను నిక్కచ్చిగా అందిస్తుంది. అట్లాగ సాహిత్యంలో చరిత్రను రికార్డు చేసే ప్రక్రియల్లో ‘స్వీయ చరిత్ర’ అతి ముఖ్యమైనది. దీనిని ‘ఆత్మకథ’ అని కూడా పిలుస్తూ ఉంటాం. ఈ స్వీయ చరిత్ర పాశ్చాత్య సాహిత్య ప్రభావం వల్ల తెలుగులో ప్రవేశించిన ఆధునిక సాహితీ ప్రక్రియ. సామాన్యంగా అన్ని స్వీయ చరిత్రలు ఒకే లాగా ఉండవు. అందుకు కారణం ఇతరుల ఆత్మకథలతో పోల్చుకుంటే దళితుల ఆత్మకథల్లో దుఃఖం, వేదన ప్రధానంగా ఉంటుంది. వాస్తవానికి ఇవే అప్పటి సమకాలీన సమాజానికి చారిత్రక సాక్ష్యాలుగా నిలుస్తాయి. ఇలా ఇవి తెలుగు సాహిత్యంలోకి చాలా అరుదుగా వస్తుంటాయి. అట్లాగా అరుదుగా వచ్చిన ఇప్పటి స్వీయ చరిత్రే ఈ ‘నెమలికన్నులు’. ఈ నెమలి కన్నులు ఆత్మకథ ఆచార్య దార్ల వెంకటేశ్వరరావు గారు రచించారు. ఇది మొదట్లో భూమిపుత్ర పత్రికలో ప్రతివారం ప్రచురించబడి 2023వ సంవత్సరంలో పుస్తక రూపంలో ముద్రితమైంది. ఇప్పుడు ఈ ఆత్మ కథను దళిత జీవిత పరిణామ క్రమంలో పరిశీలించి ఫలితంశాలను ఈ పరిశోధన వ్యాసంగా తెలుపుతున్నాను. ఇందుకోసం నెమలికన్నులు ఆత్మకథ తో దళిత చరిత్రను పునర్ మూల్యాంకనం చేసి దళిత జీవితాల్లో విద్య ప్రాముఖ్యతను వివరించడం ఈ వ్యాస పరిమితి. మూల గ్రంథంగా నెమలి కన్నులు ఆత్మకథ, అట్లాగే తెలుగులో స్వీయ చరిత్రలు, మా నాయన బాలయ్య, తొలి ఆధునిక ఆంధ్ర, హైదరాబాద్ కంపెనీ పాలన, దళితుల చరిత్ర, అంబేద్కర్ రచనలు, ఇతర అంతర్జాల సమాచారాలు మొదలైనవి ఈ వ్యాసరచనకు ద్వితీయ ఆకారాలుగా తోడ్పడ్డాయి. కాబట్టి ఆయా ఆకారాలలో తెలిపిన దళిత జీవిత చరిత్రను సాంస్కృతిక, సామాజిక, విద్యా ప్రభావాలతో గుణాత్మక పరిశోధన పద్ధతిలో విశ్లేషించడం జరిగింది. సామాజిక వ్యవస్థలో దళిత జీవిత పరిణామ క్రమం ఎలా ఉంది? వారి ఉన్నతికి విద్…
subject: పరిశోధన వ్యాసాలు
  topic: section
subject: సమాజం
  topic: keywords
subject: స్వీయ చరిత్ర
  topic: keywords
subject: ఆత్మకథ
  topic: keywords
subject: నెమలి కన్నులు
  topic: keywords
subject: దళిత జీవిత పరిణామ క్రమం
  topic: keywords
subject: విద్య ప్రాముఖ్యత
  topic: keywords
subject: దార్ల
  topic: keywords
subject: ఆచార్య
  topic: keywords
subject: వెంకటేశ్వరరావు
  topic: keywords
creator: వొటారికారి సందీప్
rights: Copyright (c) 2025 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-12-01
publication date: 2025-12-01
starting page: 28
ending page: 43
doi: 10.5281/zenodo.18091227

తెలుగుభాష, సాహిత్యం, పత్రికారచనల్లో కృత్రిమమేధ
type: item
description: తెలుగు భాషా సాహిత్యాలు, పత్రికారచనలపై కృత్రిమ మేధ (AI) యంత్ర అధ్యయనం (ML) విస్తృత ప్రభావాన్ని ఈ పరిశోధన పత్రం విశ్లేషిస్తుంది. తెలుగు భాషా సాంస్కృతిక వారసత్వాన్ని పరిరక్షించడంలో, లిపి సంక్లిష్టత మాండలిక వైవిధ్యాన్ని అధిగమించడంలో, డిజిటల్ ప్రపంచంలో తెలుగు అందుబాటును మెరుగుపరచడంలో ఈ సాంకేతికతల ఆవశ్యకత ప్రాధాన్యతను సంతరించుకుంటుంది. కృత్రిమ మేధ తెలుగులోని విభిన్న అంశాలను ఎలా రూపాంతరం చేస్తుంది, ప్రపంచ సమాచారాన్ని మాతృభాషలో సామాన్యులకు సులభతరం చేయడమే గాక, పరిశోధకులకు అత్యాధునిక సాధనాలను ఎలా అందిస్తుందో స్పష్టం చేయడం ఈ అధ్యయన ముఖ్యోద్దేశం. ఈ పత్రానికి AI4Bharat, Hugging Face, OpenSLR, Wikimedia వంటి సంస్థల ద్వారా జరిపిన సమకాలీన NLP, AI, ML పరిశోధనలు ఆధారం. జురాఫ్స్కీ మార్టిన్, పులారి ఇతర రచయితల కృషిని ప్రస్తావనలతోపాటు, ట్రాన్స్‌ఫార్మర్ ఆర్కిటెక్చర్ ఆధారంగా రూపొందించిన ఇండిక్‌బెర్ట్, తెలుగు-బెర్ట్ వంటి నిర్దిష్ట నమూనాలతో సహా, బహుళ భాషా అల్ప వనరుల భాషా ప్రాసెసింగ్‌లో జరుగుతున్న కీలక పరిణామాలను ఈ పరిశోధన విశ్లేషిస్తుంది. సిద్ధాంతగ్రంథాలు, పత్రికలు, ఆన్‌లైన్ వ్యాసాలు, సామాజిక మాధ్యమాల కంటెంట్ సంభాషణలు, చిత్రాలకు వ్యాఖ్యలు వంటి విభిన్న తెలుగు సమాచార వనరులు ద్వితీయ ఆకరాలు. చారిత్రక సమకాలీన పాఠాలను డిజిటల్ రూపంలోకి మార్చడానికి ఆప్టికల్ క్యారెక్టర్ రికగ్నిషన్ (OCR) కీలకపాత్ర పోషిస్తుంది. ఇది AI నమూనాలకు శిక్షణ ఇవ్వడానికి అవసరమైన సమగ్ర కార్పస్‌లను సృష్టిస్తుంది. తెలుగు భాషా నిర్మాణ ప్రత్యేకతలను పరిగణనలోకి తీసుకుని, టోకనైజేషన్, స్టాప్‌వర్డ్ తొలగింపు, నార్మలైజేషన్, లెమ్మటైజేషన్ వంటి కీలక ముందస్తు ప్రాసెసింగ్ దశలతో సహా, AI నమూనాల కోసం తెలుగు సమాచారాన్ని సిద్ధం చేసే పద్ధతులను పత్రం వివరిస్తుంది. ఆధునిక AI భాషా నమూనాల నిర్మాణాన్ని, ముఖ్యంగా ట్రాన్స్‌ఫార్మర్ నమూనాను వివరంగా వివరిస్తుంది. తెలుగు భాషకు సంబంధించిన వివిధ NLP పనుల కోసం ఇండిక్‌బెర్ట్, తెలుగు-బెర్ట్ పనితీరును అంచనా వేస్తుంది. కృత్రిమ మేధ నైతిక వినియోగం, పత్రికారచనలో మానవ తీర్పు అనివార్య పాత్ర ప్రాముఖ్యతను ఈ పత్రం నొక్కి చెబుతుంది. భవిష్యత్ పరిశోధన ప్రత్యేక తెలుగు డేటాసెట్‌ల అభివృద్ధి, మాండలిక సూక్ష్మ నైపుణ్యాలను పరిష్కరించడానికి నమూనాలను మెరుగుపరచడంపై దృష్టి పెట్టాలి. కృత్రిమ మేధ అరుదైన తెలుగు సాహిత్య రచనల డిజిటలైజేషన్ పరిరక్…
subject: పరిశోధన వ్యాసాలు
  topic: section
subject: కృత్రిమ మేధ
  topic: keywords
subject: యంత్ర అధ్యయనం
  topic: keywords
subject: తెలుగు NLP
  topic: keywords
subject: భాషా నమూనాలు
  topic: keywords
subject: పత్రికారచన
  topic: keywords
subject: డిజిటలైజేషన్
  topic: keywords
subject: స్పీచ్ రికగ్నిషన్
  topic: keywords
subject: సహజ భాషా ప్రాసెసింగ్
  topic: keywords
subject: తెలుగు బెర్ట్
  topic: keywords
subject: అనువాదం
  topic: keywords
creator: డా. జీకేడీ ప్రసాదరావు
rights: Copyright (c) 2025 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-12-01
publication date: 2025-12-01
starting page: 17
ending page: 27
doi: 10.5281/zenodo.18080112

ఆన్లైన్ తెలుగు పరిశోధన పత్రికలు: "విజిబిలిటీ" సమస్యలు
type: item
description: ఈ పరిశోధన ఆన్లైన్ తెలుగు పరిశోధన పత్రికల ‘విజిబిలిటీ’ సమస్యలను విశ్లేషిస్తుంది. భారతీయ పరిశోధనలు డిజిటల్ మాధ్యమానికి మారుతున్నప్పటికీ, తెలుగులో ఈ పరివర్తన నెమ్మదిగా సాగుతోంది. ఆన్లైన్ ప్రచురణల విస్తృతవ్యాప్తి, విద్యారంగంలో పరిశోధన ప్రమాణాలు- సాంకేతికత పట్ల పెరుగుతున్న శ్రద్ధ ఈ అధ్యయనానికి ముఖ్య ప్రేరణ. తెలుగులో ప్రచురించిన పరిశోధన వ్యాసాలు ప్రధాన సెర్చ్ ఇంజన్లు, గ్లోబల్ అకడమిక్ డేటాబేస్‌లలో కనిపించకపోవడం పరిశోధనసమస్య. పూర్వ పరిశోధనలు అంతర్జాతీయ ఇండెక్సింగ్ ప్రమాణాలు, మెటాడేటా ప్రాముఖ్యత వివరించినప్పటికీ, భారతీయ భాషల్లోని ఓపెన్ యాక్సెస్ కంటెంట్ సాంకేతికమైన లోపాలు, వాటి సవరణలు అరుదుగా అధ్యయనం చేశాయి. ఈ నేపథ్యంలో పరిశోధనకు ఐదు ఆన్లైన్ తెలుగు పరిశోధన పత్రికలను (ఔచిత్యమ్, సాహిత్యతరంగిణి, జ్యానవి, లాంగ్వేజ్ ఇన్ ఇండియా, అక్షరసూర్య) ఎంపిక చేసుకోవడమైంది. వీటి వెబ్‌సైట్ల నిర్మాణం, నిర్వహణలోని సాంకేతికాంశాలు, వ్యాసరచన స్వరూపం, పరిశోధన పద్ధతులు, విషయగతమైన అంశాలు విశ్లేషించడమైనది. సెర్చ్ ఇంజన్లలో వ్యాసాల విజిబిలిటీ సమస్యలు అంచనా వేయడమే ఈ పరిశోధన పద్ధతి. ప్రాథమిక, ద్వితీయ శ్రేణి సమాచారం సేకరించారు. చాలా పత్రికలు సాధారణ వెబ్ టెక్నాలజీలు వాడుతున్నాయని, సరైన HTML మెటాడేటా లేకపోవడం, PDFలలో బిబ్లియోగ్రాఫిక్ వివరాలు లోపించడం, స్పష్టమైన సైట్ నావిగేషన్ లేకపోవడం వంటి సాంకేతికలోపాలు ప్రధానసమస్యలని పరిశోధన వెల్లడించింది. కొన్ని పత్రికలు ఓపెన్ జర్నల్ సిస్టమ్స్ (OJS) వంటి ఆధునిక ప్లాట్‌ఫామ్‌లను వినియోగిస్తున్నప్పటికీ, Google Scholar మార్గదర్శకాలను పూర్తిగా పాటించడం లేదు. Language in India పత్రిక మాత్రం అంతర్జాతీయ డేటాబేస్లలో స్థిరంగా ఇండెక్స్ అవుతూ, మెరుగైన విజిబిలిటీ కలిగి ఉంది. ఈ లోపాలు విద్యా పరిశోధన రంగ అభివృద్ధికి అడ్డుగా నిలుస్తాయి. భవిష్యత్తు పరిశోధనల నిమిత్తం ప్రతి వ్యాసానికి Google Scholar నిర్దేశించిన 'citation_' మెటాట్యాగులు కలిగిన ప్రత్యేక అబ్స్ట్రాక్ట్ పేజీలను సృష్టించడం, స్పష్టమైన సైట్ నావిగేషన్, PDF మొదటి పేజీలో పూర్తి వివరాలు పొందుపరచడం, సెర్చ్ ఇంజన్ క్రాలింగ్‌ను నిరోధించకుండా పబ్లిక్ యాక్సెస్ కల్పించడం వంటి సాంకేతిక సవరణలు సూచించడమైనది. సాధారణ పరిశోధకులు వినియోగించగల “ప్రత్యేక సాఫ్ట్‌వేర్ సాధనం” అభివృద్ధికి ఈ పరిశోధనవ్యాసం దోహదపడుతుంది.
subject: పరిశోధన వ్యాసాలు
  topic: section
subject: ఆన్లైన్ తెలుగు పత్రికలు
  topic: keywords
subject: పరిశోధన
  topic: keywords
subject: విజిబిలిటీ
  topic: keywords
subject: సెర్చ్
  topic: keywords
subject: ఇండెక్సింగ్
  topic: keywords
subject: డేటాబేస్‌
  topic: keywords
subject: మెటాడేటా
  topic: keywords
subject: ఓపెన్ జర్నల్ సిస్టమ్స్,
  topic: keywords
subject: OJS
  topic: keywords
subject: సాంకేతికలోపాలు
  topic: keywords
subject: సమస్యలు
  topic: keywords
subject: తెలుగు
  topic: keywords
subject: అకడమిక్
  topic: keywords
subject: website
  topic: keywords
subject: google scholar
  topic: keywords
subject: search englne
  topic: keywords
subject: crawl
  topic: keywords
creator: డా. రాంభట్ల పార్వతీశ్వర శర్మ
rights: Copyright (c) 2025 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-12-01
publication date: 2025-12-01
starting page: 1
ending page: 16
doi: 10.5281/zenodo.17995731

గాలివాన కథానిక: భారతీయ తాత్త్వికచింతన
type: item
description: ఈ పరిశోధనవ్యాసం పాలగుమ్మి పద్మరాజు 'గాలివాన' కథానికలో భారతీయ తాత్త్విక చింతన విశ్లేషిస్తుంది. జీవితంలో ఏర్పడిన అనూహ్య ఘటనలు వ్యక్తిత్వపరివర్తనకు ఎలా దారితీస్తాయో, నియమబద్ధ జీవితానికి అతీతంగా మానవవిలువల ప్రాధాన్యతను ఎలా గుర్తిస్తాయో “రావుగారి” పాత్ర ద్వారా ఈ కథానిక స్పష్టం చేస్తుంది. భారతీయతలో సహజంగా కనిపించే ఈ తాత్త్వికత, కఠిన మనస్తత్వాన్ని సైతం కరుణతో ఎలా నింపుతుందో, కపిలవస్తు యువరాజు సిద్ధార్థుడు, సమ్రాట్ అశోకుడు, మహాత్మా గాంధీ వంటి వ్యక్తుల జీవనగమనాన్ని ప్రస్తావించడం ద్వారా పరిశోధన ఆవశ్యకతను సమర్థిస్తుంది. 'గాలివాన' కథా సంకలనాన్ని ఈ వ్యాసానికి ప్రాథమికవనరు.. భగవద్గీత, తైత్తరీయోపనిషత్తు వంటి వేద గ్రంథాల నుంచి తాత్త్విక సిద్ధాంతాలను సమర్థన, సమన్వయం కోసం ఉపయోగపడ్డాయి.. పాత్ర విశ్లేషణ, కథాంశ వివరణ పద్ధతులను అవలంబిస్తూ, రావుగారి ప్రవర్తనలో వచ్చిన పరిణామాన్ని భారతీయ తాత్త్విక చింతనతో అనుసంధానించడమైనది. ఈ కథానికలోని సంఘటనలను క్రమబద్ధంగా విశ్లేషిస్తూ, రావుగారిలోని మార్పును, సమత్వయోగం, 'ఆత్మవత్ సర్వభూతేషు' వంటి సూత్రాలకు ఎలా అన్వయించవచ్చో ఈ వ్యాసం వివరించింది. రావుగారు తన పర్సు దొంగిలించినా, తన ప్రాణాలను కాపాడిన ఆ మహిళను దొంగగా భావించకుండా, ఆమెను మానవతాపరిమళాలు వెదజల్లే మహోన్నతవ్యక్తిగా గుర్తించడం; పరిస్థితుల ఒత్తిడిలో వ్యక్తిత్వం ఎలా రూపాంతరం చెందుతుందో, నియమాలకు అతీతంగా మానవీయ సంబంధాలకు, అనురాగానికి స్థానం ఎలా లభిస్తుందో ఈ వ్యాసం విశ్లేషిస్తుంది. ఈ పరిశోధన పాలగుమ్మి కథాశిల్పంలోని లోతైన తాత్త్వికతను, మానవతా విలువలను పాఠకులకు తెలియజేస్తుంది. ప్రస్తుత పరిశోధన కథా విశ్లేషణకు పరిమితమైంది. భవిష్యత్తు పరిశోధనలకు ఇలాంటి తాత్త్విక నేపథ్యం గల ఇతర రచనలను విశ్లేషించడానికి ఈ వ్యాసం ఉపకరస్తుంది.
subject: పరిశోధన వ్యాసాలు
  topic: section
subject: భారతీయ తాత్త్వికత
  topic: keywords
subject: గాలివాన
  topic: keywords
subject: పాలగుమ్మి పద్మరాజు
  topic: keywords
subject: రావుగారు
  topic: keywords
subject: మానవత్వం
  topic: keywords
subject: సమత్వం
  topic: keywords
subject: పాత్ర చిత్రణ
  topic: keywords
subject: కథానికా విశ్లేషణ
  topic: keywords
subject: నైతిక విలువలు
  topic: keywords
subject: పరివర్తన
  topic: keywords
creator: డా. కె.వి.యన్.డి. వరప్రసాద్
rights: Copyright (c) 2026 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-11-01
publication date: 2025-11-01
starting page: 54
ending page: 62
doi: 10.5281/

సాహిత్యవిమర్శలో బిసి వాదం: అట్టెం దత్తయ్య దృక్పథం
type: item
description: తెలుగు సాహిత్యంలో బీసీల పాత్ర గణనీయమైంది. తెలుగు సాహిత్యవిమర్శలో బీసీల ప్రాతినిథ్యం చాలా తక్కువ. అందువల్లనే బీసీ సాహిత్యంపై జరిగిన విమర్శ కుడా పరిమితంగానే ఉన్నది. ఇటువంటి పరిస్థితులలో విమర్శకుడు అట్టెం దత్తయ్య తన అధ్యయంలో భాగంగా సాహిత్యంలో బీసీవాద చిత్రణకు సంబంధించిన సమచారాన్ని విశ్లేషిస్తూ తెలంగాణ బీసీవాద సాహిత్యం అనే పుస్తకాన్ని ప్రచురించారు. ఈ పుస్తకంలో ఉన్న సాహిత్య విమర్శనాత్మక దృష్టిని పరిశీలించడం ఈ వ్యాస ముఖ్యోద్దేశం. తెలుగు సాహిత్యంలో బీసీవాదానికి సంబంధించిన చర్చ చాలా పరిమితంగా ఉన్నది. బీసీ వాదానికి సంబంధించినంత వరకు జూలూరు గౌరీ శంకర్, ప్రసేన్‌ “వెంటాడే కలాలు వెనుకబడిన కులాలు” అనే కవిత్వ సంపుటికి రాసిన ముందుమాటలో కొంత బిసి వాదానికి సంబంధించిన చర్చ చేసారు. తర్వాత బి.ఎస్. రాములు “బిసి కథలు – ఒక విశ్లేషణ” (2011), చింతం ప్రవీణ్ కుమార్ “బిసి చౌక్” (2022), వంటి పుస్తకాలు వచ్చాయి. అక్కడక్కడ కవిత్వం, కథల రూపంలో బిసివాదం చర్చకు వచ్చింది. కానీ, ఉద్యమ స్థాయిలో చర్చ జరగలేదు. కారణం ఈ సామాజిక వర్గాలలో చైతన్యం లేకపపోవడం. ఈ పరిశోధన పత్రాన్ని రాయడానికి అట్టెం దత్తయ్య రాసిన “తెలగాణ బీసీవాద సాహిత్యం” అనే గ్రంథం ప్రధానఆకరం. సుంకిరెడ్డి నారాయణ రెడ్డి సంపాదకత్వంలో “బహువచనం”, జూలూరు గౌరీశంకర్ సంపాదకత్వంలో వచ్చిన “వెంటాడే కలాలు- వెనుకబడిన కులాలు”, చింతం ప్రవీణ్ కుమార్ ప్రచురించిన “బీసీ చౌక్” అనే గ్రంథం ద్వితీయ ఆకరాలు. వీటి ఆధారంగా బీసీవాద నేపథ్యం గురించి విశ్లేషణాత్మక పద్ధతిలో అధ్యయనం చేసాను. సాహిత్యవిమర్శలో బీసీవాద సాహిత్య విమర్శ ప్రాతినిథ్యం, దాని విస్తరణకు ఈ అధ్యయనం తోడ్పాటునందిస్తుంది.
subject: పరిశోధన వ్యాసాలు
  topic: section
subject: బిసి వాదం
  topic: keywords
subject: విమర్శ
  topic: keywords
subject: అట్టెం దత్తయ్య
  topic: keywords
subject: తాత్వికత
  topic: keywords
subject: బహుజన దృక్పథం
  topic: keywords
creator: ఎ. విజయ్ కుమార్
rights: Copyright (c) 2025 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-11-01
publication date: 2025-11-01
starting page: 45
ending page: 53
doi: 10.5281/

తెలంగాణ పదకోశకర్తలు: ప్రత్యేకతలు
type: item
description: పరిశోధన ఒక భాష పదసంపదను నిఘంటువులు పరిరక్షిస్తాయి. నిఘంటువులనే మనం మరోకార్థములో పద కోశాలుగా పిలుస్తున్నాం. అన్యోన్యాపేక్ష లేనిశ్లోక సముదాయాన్ని కోశమంటారని మన లాక్షణికులు నిర్వచించినారు. “దేశాన్నాయిన చూడు, లేక కోశాన్నాయిన చూడు” అని పెద్దలు అంటుంటారు. ఇక్కడ కోశమంటే పదకోశం. పదాల అర్థాలను తెలిపే గ్రంధం. మన దేశములో ఇప్పటికీ మనకు లభిస్తున్న సమాచారం ప్రకారం అమర కోశమే మొదటి పదకోశంగా లక్షణకారులు గుర్తించినారు. సి.పి. బ్రౌన్ సాహిత్య కృషి వలన తెలుగులో ఇప్పటి ఆధునిక రీతిలో ఉన్న పదకోశాలను మనం నిర్మించుకున్నాం. దాని ఫలితంగానే శబ్దరత్నాకరం బ్రౌణ్యనిఘంటువు, ఆంధ్రనామసంగ్రహం, విద్యార్థికల్పతరువు, సాంబ నిఘంటువు, శ్రీహరినిఘంటువు, తెలుగు విశ్వవిద్యాలయ నిఘంటువు, తెలుగు అకాడమీ నిఘంటువులు మొదలగునవి ఎన్నో తెలుగులో వెలిసినాయి. తెలంగాణకు ఉమ్మడి రాష్ట్రములో జరిగిన అన్యాయాల్లో భాష కూడా ఒకటి. ప్రత్యేక రాష్ట్ర ఉద్యమములో సృజనకారులు ఎన్నో పాటలు, కథలు, నవలలు మొదలగు సాహిత్య ప్రక్రియాలల్లో వారి యాసను, భాషను, పదజాలాన్ని చొప్పించి అస్తిత్వాన్ని చాటుకున్నారు. భాషా వేత్తలు కూడా తమ వంతు కర్తవ్యంగా తెలంగాణ పదజాలాన్ని ఒక చోటుకు తీసుకురావడానికి కృషి చేసినారు. అట్ల కృషి చేసిన వారిలో నలిమెల భాస్కర్, ముదిగంటి సుజాతారెడ్డి, కపిలవాయి లింగమూర్తి, కాలువ మల్లయ్య, కపిలవాయి లింగమూర్తి, భూతం ముత్యాలు ఎస్. చంద్రయ్య మొదలుగు వారలు కొన్ని పదకోశాలను నిర్మించినారు. వారు నిర్మించిన పదకోశాల ప్రత్యేకతను తెలియజేయడమే ఈ వ్యాస ప్రధాన ఉద్దేశ్యం.
subject: పరిశోధన వ్యాసాలు
  topic: section
subject: నిఘంటువు
  topic: keywords
subject: పదకోశం
  topic: keywords
subject: తెలంగాణ
  topic: keywords
subject: వ్యవహర్తలు
  topic: keywords
subject: ఆకరాదిక్రమము
  topic: keywords
creator: డా. యస్. మహేందర్
rights: Copyright (c) 2025 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-11-01
publication date: 2025-11-01
starting page: 37
ending page: 44
doi: 10.5281/

నిత్యబాలింత కవితాసంపుటి: సామాజికాంశాలు
type: item
description: ఆచార్య ఎన్. ఈశ్వర్ రెడ్డి రాసిన 'నిత్య బాలింత' కవితాసంకలనం సమకాలీన సామాజిక వాస్తవాలను ఆవిష్కరిస్తుంది. ఈ పరిశోధన సంకలనంలోని కవిత్వవస్తువులను విశ్లేషించడం ప్రధాన లక్ష్యం. పాఠకులలో ఆలోచన రేకెత్తించే అంశాలు, కవిత్వ నిర్మాణ శైలి, ప్రయోగాత్మక మాధుర్యం ఈ అధ్యయనానికి ప్రధానం. 'నిత్య బాలింత' అన్న శీర్షికకు రెండు ముఖ్యమైన అర్థాలు ఉన్నాయి: ఒకటి ప్రకృతితో ముడిపడిన మట్టి తల్లిని నిత్య బాలింతగా దర్శించడం, రెండు ఆరుగాలం కష్టపడి సేద్యం చేసే రైతన్న దృక్పథంలో భూమి పడే నొప్పులను గుర్తించడం. ఇది కవి సామాజిక స్పృహ, శ్రామిక పక్షపాత దృక్పథాలను ప్రస్ఫుటం చేస్తుంది. రాజకీయ, మత, ఆర్థిక, మానవ సంబంధాలు, కరువు, సమాజంలో స్త్రీ స్థానం, వలస జీవితాలు వంటి కీలక అంశాలు సంకలనంలో ప్రతిబింబిస్తాయి. తెలుగు సాహిత్యంలో అభ్యుదయ కవిత్వం, సామాజిక విమర్శల నేపథ్యంలో వెల్చేరు నారాయణరావు, జి. లక్ష్మీ నరసయ్య వంటి ప్రముఖుల రచనలను పరిశీలించి, వాటిని ఆధారం చేసుకుని ఈ అధ్యయనం కొనసాగింది. ఈ పరిశోధనకు ఆచార్య ఎన్. ఈశ్వర్ రెడ్డి 'నిత్య బాలింత' కవితా సంకలనం ఆధారం. రచయిత ఇతర కవితా వ్యాస సంపుటాలు, కవిత్వ నిర్మాణ పద్ధతులు, కవిత్వం చర్చనీయాంశాలు వంటి ద్వితీయ ఆధార గ్రంథాలను కూడా పరిశోధన పరిధిలోకి తీసుకుని లోతైన విశ్లేషణ జరిగింది. పరిశోధన వర్ణనాత్మక విశ్లేషణ పద్ధతిలో సాగింది. కవితా సంకలనంలోని వివిధ ఖండికలను నేపథ్యం, వస్తువు, శైలి ఆధారంగా విశ్లేషించారు. ప్రకృతి-మానవ సంబంధం, రైతు చైతన్యం, వలస జీవితాలు, మత వివక్ష వ్యతిరేకత, స్త్రీ స్థితి, యువత ఆశాస్ఫూర్తి, సమయ ప్రాధాన్యత, స్నేహ బంధ విలువ వంటి ప్రధానాంశాలను గుర్తించి అధ్యయనం చేశారు. ఈ అధ్యయనం ఆచార్య ఎన్. ఈశ్వర్ రెడ్డి 'నిత్య బాలింత' కవితా సంకలనంపై మాత్రమే దృష్టి సారించింది. కవిత్వం సమకాలీన పరిస్థితులను ప్రతిబింబించడం, ప్రజలలో చైతన్యం నింపడం, ప్రపంచ శాంతిని మానవ సౌఖ్యాన్ని కాంక్షించడం, మంచిని ప్రోత్సహించడం, చెడును ఖండించడం ప్రధాన ఫలితాలుగా వెల్లడయ్యాయి. గ్రామ స్థాయి నుండి అంతర్జాతీయ స్థాయి దాకా జరుగుతున్న అనేక సామాజిక పరిణామాలు ఈ కవిత్వంలో నిబిడీకృతమై ఉన్నాయి. ఈ అధ్యయనం కవి సామాజిక దృక్పథం, ఆయన కవిత్వ శైలిని లోతుగా అర్థం చేసుకోవడానికి దోహదపడుతుంది. భవిష్యత్తు పరిశోధనలకు ఆయన ఇతర రచనలపై సమగ్ర విశ్లేషణకు ఇది ఒక ప్రాతిపదికగా నిలుస్తుంది. ప్రస్తుత పరిశోధన కవిత్వంలోని కొన్ని ప్రధానాంశాల వ…
subject: పరిశోధన వ్యాసాలు
  topic: section
subject: నిత్య బాలింత
  topic: keywords
subject: ఎన్. ఈశ్వర్ రెడ్డి
  topic: keywords
subject: కవిత్వం
  topic: keywords
subject: సామాజిక స్పృహ
  topic: keywords
subject: రైతు చైతన్యం
  topic: keywords
creator: గంజి కుమార్ రాజా
rights: Copyright (c)
date: 2026-11-01
publication date: 2026-11-01
starting page: 28
ending page: 36
doi: 10.5281/

శ్రీరఘురామ శతకము: భక్తి, సామాజికాంశాలు
type: item
description: తెలుగు సాహిత్య చరిత్రలో శతక ప్రక్రియ వినూత్న స్థానం పొందింది. ఎన్నో కవితా వస్తువులను స్వీకరిస్తూ, ప్రాచీన మార్గాన్ని అనుసరించి సమాజంలోని అంశాలపై నూతన కవులు స్పందిస్తూ నూతన శతక రచనలు చేస్తున్నారు. ఈ ప్రక్రియ లక్షణం ఒకే విధంగా ఉన్నా, కవి ఎంచుకున్న ఇతివృత్తం భిన్నత్వాన్ని ప్రదర్శిస్తుంది. రంగన్నగారి సాయులు 2002లో రచించిన "శ్రీ రఘురామ శతకం" వైష్ణవ భక్తి తత్వ ప్రధానమైంది. 108 కంద పద్యాలతో "శ్రీ రఘురామా" మకుటంతో కూడిన ఈ శతకంలో భక్తి, వ్యక్తిత్వ, సామాజిక, నైతిక విలువలు విశదమవుతాయి. ప్రస్తుత పరిశోధన ఈ శతకంలోని భక్తి, నీతి, సామాజిక అంశాలను ఎంపిక చేసిన పద్యాల ద్వారా విశ్లేషిస్తుంది. శతకాలు నీతి, దైవ భక్తి, సామాజిక శ్రేయస్సు, దేశభక్తి ప్రబోధకాలుగా నిలుస్తాయి. తరాలు మారినా వీటి ఆదరణ తగ్గదు, విద్యార్థుల మానసిక వికాసానికి దోహదపడతాయి. తెలుగు సాహిత్యంలో అనేక ప్రక్రియలపై పరిశోధనలు విస్తృతంగా జరిగినా శతక సాహిత్యంపై మరింత కృషి అవసరం. ఉమ్మడి నిజామాబాద్ జిల్లా శతక సాహిత్య పరిశోధనలో భాగంగా నిజామాబాద్, కామారెడ్డి తదితర ప్రాంతాలను సందర్శించి, పలువురు శతక కవులను కలిసి 73 శతక రచనలు సేకరించడమైనది. శ్రీ రఘురామ శతకం వాటిలో ఒకటి. డా. గోపాల కృష్ణారావు రచించిన "ఆంధ్రశతకసాహిత్యవికాసము" శతక పరిశోధనలకు ప్రామాణికంగా నిలుస్తుంది. ప్రస్తుతవ్యాసం విశ్లేషణాత్మక పద్ధతిని అనుసరించి, శతక లక్షణాలు, వర్గీకరణ, సామాజిక ప్రయోజనాలను వివరించింది. పరిశోధన ఫలితాలు శతకసాహిత్యం ప్రాధాన్యతను, విద్యార్థుల సర్వతోముఖాభివృద్ధికి అది అందించగల వికాసాన్ని నిరూపిస్తాయి. శతకశైలి సరళంగా ఉండి, ఆత్మాశ్రయ కవితా ధర్మం ఉండటం వల్ల విద్యార్థి మనస్సులో సులభంగా నాటుకుంటుంది. వేమన, సుమతి, భాస్కర శతకాలు నాటి తరాలను ప్రభావితం చేసినట్లే, ఈ ప్రక్రియను ముందు తరాలకు మరింత ప్రభావవంతంగా అందించాలి. కవి తన శతకంలో భక్తి తత్వానికి మానవీయ విలువలకు అధిక ప్రాధాన్యతనిచ్చి, సమాజ స్థితిగతులను లోక వ్యవహారాలను చాటి చెప్పిన పద్య రత్నాలను అందించారు. వ్యక్తిగత శ్రేయస్సు కన్నా సంఘ శ్రేయస్సు గొప్పదని చాటే నడవడికను అలవరచుకోవాలని ఈ పరిశోధన సూచిస్తుంది. భవిష్యత్తులో శతక సాహిత్య ప్రక్రియపై మరిన్ని లోతైన పరిశోధనలు జరగాలని ఈ వ్యాసం ఆకాంక్షిస్తుంది.
subject: పరిశోధన వ్యాసాలు
  topic: section
subject: రఘురామ శతకం
  topic: keywords
subject: భక్తి సాహిత్యం
  topic: keywords
subject: నీతి
  topic: keywords
subject: సామాజిక విలువలు
  topic: keywords
creator: ఎం. వేణుగోపాల్ శర్మ
creator: డా. ఎం. దేవేంద్ర
rights: Copyright (c) 2025 ఎం. వేణుగోపాల్ శర్మ, డా. ఎం. దేవేంద్ర (Author) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-11-01
publication date: 2025-11-01
starting page: 19
ending page: 27
doi: 10.5281/

ప్రాంతీయ భాషగా తెలుగు: సమస్యలు, సవాళ్ళు
type: item
description: తెలుగు భాష ద్రావిడ కుటుంబం దక్షిణ-మధ్య శాఖకు చెందినది. సుదీర్ఘ చరిత్ర, ప్రాచీనత కలిగి, 2008లో శాస్త్రీయ భాషాహోదా పొందింది. నన్నయ్య మొదలు శ్రీనాథుడు, పోతన, గురజాడ వంటి కవులు దీని కీర్తిని పెంచారు. ప్రస్తుత ప్రపంచీకరణ, పట్టణీకరణ, నూతన విద్యా విధానాలు, సమాచార సాంకేతికత ప్రభావం తెలుగు భాషపై గణనీయంగా ఉంది. ఆంగ్ల భాష ఆధిపత్యం, విధానపరమైన లోపాలు, సాంకేతిక వనరులు కొరత, యువతలో భాషాభిమానం తగ్గడం, మీడియా ప్రభావం, ప్రాంతీయ భాషా భేదాలు తెలుగు మనుగడకు సవాళ్లుగా నిలుస్తున్నాయి. భాష జాతికి ఆత్మ, సంస్కృతికి ప్రతిబింబం అన్న భావనతో, తెలుగు భాష బలహీనపడడానికి గల కారణాలను విశ్లేషించడం, పరిష్కార మార్గాలను సూచించడం ఈ పరిశోధన ముఖ్య ఉద్దేశం. ఈ విశ్లేషణకు పూర్వ పరిశోధనలు, భాషా సాహిత్య విశ్లేషణలు, చరిత్ర గ్రంథాలు ఆధారం. తెలుగు భాషా ప్రాముఖ్యత క్షీణతపై ప్రస్తుత సాహిత్య చర్చను ఈ పరిశోధన అనుసంధానిస్తుంది. విద్యా పత్రికలు, యునెస్కో నివేదికలు, ప్రభుత్వ విధాన పత్రాలు, జనాభా గణన వివరాలు ఈ విశ్లేషణకు ద్వితీయ వనరులుగా ఉపయోగపడ్డాయి. ఈ పరిశోధన విశ్లేషణ పద్ధతిని అనుసరించి, తెలుగు భాష ఎదుర్కొంటున్న సమస్యలను, సవాళ్లను లోతుగా పరిశీలించింది. పరిశోధన పరిధి తెలుగు భాష ఆవిర్భావం నుండి నేటి దశ వరకు గల చారిత్రక పరిణామాలను వివరిస్తుంది. ప్రధానంగా ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ రాష్ట్రాలలో తెలుగుకు గల ప్రాముఖ్యత దీని లక్ష్యం. ఈ పరిశోధన ఫలితాలు మాతృభాషా విద్యకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వడం, సాంకేతిక పరిజ్ఞానం ఉపయోగించి భాషాభివృద్ధి సాధించడం, ప్రాంతీయ సాహిత్యం ప్రోత్సహించడం, మీడియా సినీ రంగాల సహకారం, భాషా పరిశోధనా కేంద్రాల స్థాపన, ప్రజలలో భాషా గౌరవాన్ని పెంపొందించడం అవశ్యకం అని సూచిస్తాయి. తెలుగు భాష సంరక్షణ జాతి, సంస్కృతి మనుగడకు అత్యంత కీలకమని, భవిష్యత్తు తరాలకు తెలుగు వారసత్వాన్ని అందించడం ప్రతి ఒక్కరి బాధ్యత అని ఈ వ్యాసం నిర్ధారిస్తుంది.
subject: పరిశోధన వ్యాసాలు
  topic: section
subject: తెలుగు భాష
  topic: keywords
subject: ద్రావిడ భాషలు
  topic: keywords
subject: ప్రపంచీకరణ ప్రభావం
  topic: keywords
subject: భాషా పరిరక్షణ
  topic: keywords
subject: సాంకేతిక సవాళ్లు
  topic: keywords
subject: విద్యా విధానం
  topic: keywords
creator: డా. బానోత్ స్వామి
rights: Copyright (c) 2025 Open Access Statement సార్వజనీన ఉపలభ్యతాప్రకటన License & Copyrights Auchithyam Journal Volumes are available under a Creative Commons Attribution 4.0 International License. Auchithyam maintains a very flexible Copyright Policy that ensures that there is no copyright transfer to the publisher. Therefore, Authors retain exclusive copyright to their work. ఔచిత్యం జర్నల్ వాల్యూమ్‌లు క్రియేటివ్ కామన్స్ అట్రిబ్యూషన్ 4.0 ఇంటర్నేషనల్ లైసెన్స్ క్రింద అందుబాటులో ఉన్నాయి. Auchithyam ప్రచురణకర్తకు కాపీరైట్ బదిలీ లేదని నిర్ధారించే చాలా సౌకర్యవంతమైన కాపీరైట్ విధానాన్ని నిర్వహిస్తుంది. అందువల్ల, రచయితలు తమ పరిశోధనకు ప్రత్యేకమైన కాపీరైట్‌ను కలిగి ఉంటారు. Creative Commons Licence This Journal is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License. ఈ జర్నల్ క్రియేటివ్ కామన్స్ అట్రిబ్యూషన్ 4.0 ఇంటర్నేషనల్ లైసెన్స్ క్రింద లైసెన్స్ పొందింది. https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-11-01
publication date: 2025-11-01
starting page: 9
ending page: 18
doi: 10.5281/

విధి - నిషేధరూప ఆప్తవచనం: అమరాంధ్రసాహిత్యసమన్వయం
type: item
description: ఈ పరిశోధన అమరాంధ్ర సాహిత్యాలలో విధి-నిషేధ రూప ఆప్తవచనాల సమన్వయాన్ని విశ్లేషిస్తుంది. సుభాషితాలు, ఆప్తవచనాలు సమాజానికి వ్యక్తిత్వ వికాసానికి అందించే నైతిక మార్గదర్శకత్వాన్ని వివరించడం దీని ప్రధాన లక్ష్యం. మానవ జీవన గమనాన్ని సక్రమంగా నడిపించుటకు, సామాజిక శ్రేయస్సు పెంపొందించుటకు ఆప్తవచనాల ఆవశ్యకతను శీర్షిక సమర్థిస్తుంది. పూర్వ పరిశోధనలు సుభాషితాలను పద్య సంకలనాలుగానో, ఆధునిక కవుల గ్రంథాలుగానో పరిగణించగా, ప్రస్తుత అధ్యయనం వీటిని శాస్త్రదృష్టితో, తార్కిక ప్రమాణాల నేపథ్యంలో పరిశీలించడం విలక్షణమైన పద్ధతి. విషయసేకరణకు సాంఖ్యకారిక, వాల్మీకి రామాయణం, కిరాతార్జునీయం, సరస్వతీకంఠాభరణం వంటి ప్రాచీన సంస్కృత గ్రంథాలు, నారాయణామాత్యుని హంసవింశతి వంటి తెలుగు కావ్యాలు ప్రాథమిక ఆధారాలు. ఈ పరిశోధన ప్రమాణాల వర్గీకరణ ద్వారా ఆప్తవచన విశిష్టతను తత్వశాస్త్ర కోణంలో విశ్లేషిస్తుంది. అనంతరం హంసవింశతి, వాల్మీకి రామాయణం, కిరాతార్జునీయం నుండి విధి, నిషేధ రూప ఆప్తవచనాలకు ఆచరణాత్మక ఉదాహరణలను అందిస్తుంది. ఆప్తుని గుర్తించడంలో ఎదురయ్యే సవాళ్ళను, వాటి సామాజిక ప్రాసంగికతను సాంఖ్య దర్శన సిద్ధాంతాల వెలుగులో సమీక్షిస్తుంది. ఈ అధ్యయనం ఆప్తవచనాల ప్రాముఖ్యతను, వాటిని పాటించకపోతే కలిగే నష్టాలను స్పష్టం చేస్తుంది. అయితే, ఆప్తుడు ఎవరో, ఆప్తుడు కానివాడు ఎవరో గుర్తించడం క్లిష్టమైన ప్రక్రియ. అతిదూరం, సామీప్యం, ఇంద్రియఘాతం, మనోఅవస్థానం, సూక్ష్మత్వం, వ్యవధానం, అభిభవం, సమానాభిహారం వంటి ఎనిమిది కారణాల వల్ల ఆప్తుని గుర్తించడం సవాలుగా మారుతుంది. ఈ సవాళ్ళను అధిగమించినప్పుడే వ్యక్తిత్వ వికాసం, సమాజ శ్రేయస్సు సిద్ధిస్తాయి. తత్వశాస్త్రాన్ని విద్యార్థులకు ప్రాథమిక విద్యాంశంగా బోధించడం భవిష్యత్తు పరిశోధనలకు బలమైన సూచన. ఇది మానవ జీవన సమతుల్యతకు, వివేకవంతమైన నిర్ణయాలకు పునాది వేస్తుంది.
subject: పరిశోధన వ్యాసాలు
  topic: section
subject: ఆప్తవచనం
  topic: keywords
subject: ప్రమాణాలు
  topic: keywords
subject: సాంఖ్యదర్శనం
  topic: keywords
subject: నీతి
  topic: keywords
subject: విధి నిషేధాలు
  topic: keywords
subject: అమరాంధ్ర సాహిత్యం
  topic: keywords
subject: వ్యక్తిత్వ వికాసం
  topic: keywords
creator: డా. రొట్ట గణపతిరావు
rights: Copyright (c) 2025 Open Access Statement సార్వజనీన ఉపలభ్యతాప్రకటన License & Copyrights Auchithyam Journal Volumes are available under a Creative Commons Attribution 4.0 International License. Auchithyam maintains a very flexible Copyright Policy that ensures that there is no copyright transfer to the publisher. Therefore, Authors retain exclusive copyright to their work. ఔచిత్యం జర్నల్ వాల్యూమ్‌లు క్రియేటివ్ కామన్స్ అట్రిబ్యూషన్ 4.0 ఇంటర్నేషనల్ లైసెన్స్ క్రింద అందుబాటులో ఉన్నాయి. Auchithyam ప్రచురణకర్తకు కాపీరైట్ బదిలీ లేదని నిర్ధారించే చాలా సౌకర్యవంతమైన కాపీరైట్ విధానాన్ని నిర్వహిస్తుంది. అందువల్ల, రచయితలు తమ పరిశోధనకు ప్రత్యేకమైన కాపీరైట్‌ను కలిగి ఉంటారు. Creative Commons Licence This Journal is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License. ఈ జర్నల్ క్రియేటివ్ కామన్స్ అట్రిబ్యూషన్ 4.0 ఇంటర్నేషనల్ లైసెన్స్ క్రింద లైసెన్స్ పొందింది. https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-11-01
publication date: 2025-11-01
starting page: 1
ending page: 8
doi: 10.5281/